Polska

Goczałkowice-Zdrój

Grzawa. Kościół drewniany z pocz. XVI w. Domy i ośmioboczne stodoły z połowy XIX w.; charakterystyczne półkoliste wejścia niszowe.
Jezioro Goczałkowickie. Jezioro zaporowe na Wiśle oddane do użytku w 1955 r. (pow. 32 km2, obj. 168 mln m3, wys. spiętrzenia 14 m); zbiornik wody pitnej miast Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Pn. brzeg intensywnie zagospodarowywany dla celów rekreacyjnych.
Łąka. Część Pszczyny. Siedziba Zagrody Rybackiej prowadzącej gospodarkę rybną w Jeziorze Goczałkowickim. Działał tu Jan Kupiec (1841-1909), autor m.in. „Powieści i bajek śląskich”. Kościół drewniany z 1660 r.; dzwon z XV w. Kilka dębów w wieku ok. 400 lat.
Miedźna. Wieś rodzinna księdza Jana Kapicy (1866-1930), wybitnego działacza na rzecz prohibicji. Kościół drewniany z XVII w. Domy z XIX w. o stiukowych dekoracyjnych szczytach.


Pawłowice. Kościół z 1596 r., odbudowany po 1945 r.; w prezbiterium zwornik z „Ecce Homo” z 1596 r., fragmenty gotyckiej polichromii. Dwór z 1789 r. Obok zabytkowy park, niegdyś krajobrazowy. W parku i koło kościoła ok. 500-letnie dęby.
Poręba. D. wieś, ob. część Pszczyny. Miejsce powstania pierwszej polskiej organizacji sportowo-turystycznej w 1816 r. Pałac (tzw. Bażantarnia) z 1797 r.
Pszczyna. Miasto, ok. 39 000 mieszk. niegdyś gród wśród mokradeł Pszczynki, od XIV w. miasto. W XII-XVI w. posiadłość Piastów górnośląskich, następnie aż do 1945 r. możnowładczych rodów niemieckich. W XIX w. ośrodek intensywnej polskiej działalności narodowej i kulturalnej („Tygodnik Polski” od 1842 r.). Tu rozpoczęło się w 1919r. I powstanie śląskie (ślubowaniem przy tzw. „Trzech Dębach”), a w d. Powiecie pszczyńskim oddano najwięcej głosów za Polską w czasie plebiscytu. W 1922 r. Pszczyna wróciła do Polski, a w 1939 r. była bohatersko broniona m.in. przez b. powstańców śląskich i harcerzy. W czasie II wojny światowej był tu obóz germanizacyjny dla dzieci i 2 obozy filialne Oświęcimia.
Pałac (d. zamek) z k. XVI w., przebudowany w latach 1743-67 i pod k. XIX w. w manierze neobarokowej, jedne z najpiękniejszych w Polsce wnętrz pałacowych udostępnionych do zwiedzania w ramach działalności Muzeum Wnętrz Pałacowych. W sąsiedztwie Brama Wybrańców z 1697 r., stajnia, ujeżdżalnia i powozownia. Przy pałacu duży (84 ha) park krajobrazowy, w którym m.in. dwór z 1800 r. (tzw. Ludwikówka). Ratusz z 1658 r. Kościół ewangelicki z 1746 r. W Rynku zespół kamienic z XVIII-XIX w. W pobliżu ul. Żorskiej „Trzy Dęby” – miejsce składania przysięgi powstańczej w 1919 r., a w 1939 r. miejsce kaźni harcerzy i b. powstańców śląskich broniących miasta przed niemieckim najeźdźcą. Przy ul. Dworcowej Park Etnograficzny.
Strumień. Miasto, ok. 3 000 mieszk., lokowane w 1504 r. Zamek z XVII w., odbudowany po 1945 r. Kościół barokowy z lat 1789-93.
Studzionka. Kościół późnoklasycystyczny z 1827 r. Ośmioboczne stodoły z XIX w.
Wisła Mała. Kościół drewniany z lat 1775-82. Zabudowania gospodarskie z XVIII w.
Zabrzeg. Rodzinna miejscowość Józefa Londzina (1862-1929), działacza narodowego, założyciela w 1901 r. w Cieszynie Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. Kościół barokowo-klasycystyczny z 1782 r.

Categories: Polska

Comments are closed.